Dòng sự kiện:
Có nên duy trì mô hình hiệp sĩ bắt cướp ở nhiều địa phương?
14/05/2018 14:06:40
Mô hình CLB phòng chống tội phạm hoạt động những năm gần đây đã mang lại những thành công nhất định. Tuy nhiên, đây là những hoạt động mang tính tự phát của một nhóm các hiệp sĩ mong muốn đảm bảo ANTT cho người dân.

Liên quan đến vụ việc 2 "hiệp sĩ đường phố" quận Tân Bình bị đâm chết khi truy đuổi nhóm cướp SH trên đường Cách Mạng Tháng 8, phường 10, quận 3 (TP HCM), chúng tôi đã có cuộc trao đổi với luật sư dưới góc độ pháp lý.

Luật sư Nguyễn Anh Thơm (Trưởng Văn phòng luật sư Nguyễn Anh, Đoàn Luật sư TP Hà Nội) nêu quan điểm, xét hành vi của các đối tượng, đã sử dụng hung khí nguy hiểm mang theo tấn công khiến 2 hiệp sĩ tử vong khi tham gia bắt quả tang trộm cắp tài sản.

Hành vi phạm tội của chúng thể hiện sự côn đồ hung hãn, coi thường tính mạng người khác nên cần thiết phải xử lý nghiêm minh theo quy định của pháp luật. Các đối tượng không những đã xâm hại đến tính mạng của nhiều khác mà còn xâm hại đến quyền sở hữu của công dân được pháp luật bảo vệ.

Hành vi phạm tội của các đối tượng đã cấu thành tội Giết người và tội Trộm cắp tài sản. Tội phạm và hình phạt được quy định tại điểm a, n khoản 1 Điều 123 và Điều 173 BLHS 2015.

Luật sư Thơm nêu, theo hướng dẫn của TAND Tối cao xác định: "Nếu người phạm tội chưa chiếm đoạt được tài sản hoặc đã chiếm đoạt được tài sản nhưng đã bị người bị hại hoặc người khác giành lại, mà người phạm tội tiếp tục dùng vũ lực, đe doạ dùng vũ lực ngay tức khắc tấn công người bị hại hoặc người khác nhằm chiếm đoạt cho được tài sản, thì trường hợp này không phải là "hành hung để tẩu thoát" mà đã có đầy đủ các dấu hiệu cấu thành tội Cướp tài sản".

Tong vụ án này, các đối tượng dùng hung khí đâm các hiệp sĩ là nhằm để tẩu thoát thì thuộc trường hợp phạm tội Trộm cắp tài sản.

Hiện trường vụ việc. Ảnh: Dân Việt.

Cũng theo hướng dẫn của TAND Tối cao: “Người thi hành công vụ là người có chức vụ, quyền hạn trong cơ quan nhà nước hoặc tổ chức xã hội thực hiện chức năng, nhiệm vụ của mình và cũng có thể là những công dân được huy động làm nhiệm vụ (như tuần tra, canh gác...) theo kế hoạch của cơ quan có thẩm quyền, phục vụ lợi ích chung của Nhà nước, của xã hội”.

Tại khoản 1 điều 3 Luật trách nhiệm bồi thường nhà nước quy định: “Người thi hành công vụ là người được bầu cử, phê chuẩn, tuyển dụng hoặc bổ nhiệm vào một vị trí trong cơ quan nhà nước để thực hiện nhiệm vụ quản lý hành chính,... hoặc người khác được cơ quan nhà nước có thẩm quyền giao thực hiện nhiệm vụ có liên quan đến hoạt động quản lý hành chính...”.

"Các hiệp sĩ tham gia phòng chống tội phạm cũng như mọi công dân nói chung đều có quyền bắt giữ người có hành vi phạm tội quả tang và áp giải ngay đến cơ quan nhà nước có thẩm quyền xử lý theo quy định của pháp luật", Luật sư Thơm khẳng định.

Tuy nhiên, trong trường hợp này các hiệp sĩ đang thực hiện một công việc vì nghĩa vụ công dân (như bắt giữ kẻ phạm tội đang chạy trốn) tuy không phải là người thi hành công vụ, nhưng do công việc đó bị giết, thì các hiệp sĩ có thể được hưởng chính sách bảo hiểm xã hội như đối với người thi hành công vụ.

Trước nhiều thắc mắc, với sự dũng cảm, quên thân để giúp người dân, liệu hiệp sĩ thiệt mạng có được phong liệt sĩ không, vị luật sư này cho rằng, hành động dũng cảm của những hiệp sĩ trên là nghĩa cử rất cao đẹp và đáng trân trọng. Tuy nhiên, để được phong liệt sĩ là rất khó vì chưa có quy định cụ thể cho trường hợp này.

Còn đề cập đến vấn đề có nên duy trì mô hình hiệp sĩ bắt cướp (CLB phòng chống tội phạm) như ở nhiều địa phương (TP HCM, Bình Dương), Luật sư Thơm nêu ý cần, cần thiết xem xét lại mô hình CLB phòng chống tội phạm ở TP HCM, Bình Dương. Hiện nay mô hình này được duy trì ở một số tỉnh trong miền Nam. Ở ngoài Hà Nội cũng như một số tỉnh phía Bắc, miền Trung thì vẫn chưa có mô hình CLB phòng chống tội phạm.

Thực tế, tình hình an ninh trật tự tại một số tỉnh, thành phố diễn ra rất phức tạp, một số tội phạm phát triển mạnh như: Cướp giật, trộm cắp tài sản,.. Trách nhiệm chính về đảm bảo bảo an ninh trật tự, phòng chống các loại tội phạm do lực lượng CAND thực thi trên cơ sở các quy định của pháp luật và được trang bị các đầy đủ chuyên môn, nghiệp vụ và các công cụ hỗ trợ cần thiết khi thi hành công vụ.

Mô hình CLB phòng chống tội phạm đi vào hoạt động những năm gần đây đã góp phần mang lại những thành công nhất định. Tuy nhiên, đây là những hoạt động mang tính tự phát của một nhóm các hiệp sỹ mong muốn góp phần đảm bảo an ninh trật tự cho người dân. Hạn chế của các nhóm hiếp sỹ là không có được sự trang bị về chuyên môn, nghiệp vụ, kỹ năng ứng phó giải quyết các tình huống và đặc biệt không được trang bị các công cụ hỗ trợ để bảo vệ bản thân cũng như chống trả lại sự manh động của các đối tượng phạm tội.

Mặt khác, việc truy đuổi tội phạm trên đường phố khi sử dụng xe mô tô là nguồn nguy hiểm cao độ là rất nguy hiểm cho bản thân mình, những người tham gia giao thông.

Điều 123. Tội giết người

1. Người nào giết người thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 12 năm đến 20 năm, tù chung thân hoặc tử hình:

a) Giết 02 người trở lên;

n) Có tính chất côn đồ;

Điều 173. Tội trộm cắp tài sản

1. Người nào trộm cắp tài sản của người khác trị giá từ 2.000.000 đồng đến dưới 50.000.000 đồng hoặc dưới 2.000.000 đồng nhưng thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:

a) Đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi chiếm đoạt tài sản mà còn vi phạm;

b) Đã bị kết án về tội này hoặc về một trong các tội quy định tại các điều 168, 169, 170, 171, 172, 174, 175 và 290 của Bộ luật này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm;

c) Gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội;

d) Tài sản là phương tiện kiếm sống chính của người bị hại và gia đình họ;

đ) Tài sản là di vật, cổ vật.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 07 năm:

a) Có tổ chức;

b) Có tính chất chuyên nghiệp;

c) Chiếm đoạt tài sản trị giá từ 50.000.000 đồng đến dưới 200.000.000 đồng;

d) Dùng thủ đoạn xảo quyệt, nguy hiểm;

đ) Hành hung để tẩu thoát;

e) Tài sản là bảo vật quốc gia;

g) Tái phạm nguy hiểm.

3. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 07 năm đến 15 năm:

a) Chiếm đoạt tài sản trị giá từ 200.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng;

b) Lợi dụng thiên tai, dịch bệnh.

4. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 12 năm đến 20 năm:

a) Chiếm đoạt tài sản trị giá 500.000.000 đồng trở lên;

b) Lợi dụng hoàn cảnh chiến tranh, tình trạng khẩn cấp.

5. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng.

Tuệ An

Thích và chia sẻ bài viết này :
Đóng góp bài vở cho tòa soạn vui lòng gửi vào email: toasoan@antt.vn
Đang phổ biến