Dòng sự kiện:
Habeco thua chính trên 'sân nhà', sẽ di dời nhà máy bia tại 183 Hoàng Hoa Thám
13/06/2018 14:02:24
Sau 2 năm, cuộc hôn nhân giữa Habeco và Carlsberg vẫn không thành. Càng chờ đợi, hoạt động kinh doanh của Habeco ngày càng có dấu hiệu đình trệ và sa sút so với các đối thủ trong ngành.

Còn nhớ, 2 năm trước, trong chuyến thăm Việt Nam, cựu Tổng thống Mỹ Obama đã ăn bún chả và uống 1 chai bia lạnh tại cửa hàng bún chả trên phố Lê Văn Hưu. Ngay lập tức, hình ảnh chai bia Hà Nội đã nhanh chóng lan truyền trên khắp các phương tiện thông tin đại chúng không chỉ ở trong nước mà còn trên thế giới. 

Tưởng rằng, đây sẽ là màn "cứu cánh" cho bia Hà Nội nhưng Habeco đã không tận dụng được thời cơ này để đánh bóng tên tuổi cũng như gia tăng thị phần trên thị trường. Ngược lại, sản lượng tiêu thụ bia các loại giảm, mà chủ yếu là do bia chai 450 ml đỏ.

Trong đại hội cổ đông năm nay, Habeco công bố kết quả kinh doanh rất kém khả quan. Sản lượng tiêu thụ của công ty mẹ đạt 479 triệu lít, giảm 9%. Doanh thu thuần đạt 7,6 nghìn tỷ đồng, không đổi trong khi lợi nhuận sau thuế chỉ đạt 657 tỷ đồng, giảm 32%.

Thị phần tính theo sản lượng tiêu thụ của Habeco giảm từ 18,9% trong năm 2016 xuống còn 16,2% trong năm 2017, chủ yếu do sản phẩm truyền thống của công ty là bia chai Hà Nội nhãn đỏ 420 ml tiêu thụ kém với sản lượng tiêu thụ giảm 24,1%.

Việc ngành bia trong nước đã bắt đầu bước vào trạng thái tăng trưởng bão hòa, với tốc độ tăng trưởng chỉ khoảng 7%/năm, kết hợp với việc phải cạnh tranh với các hãng bia lớn và các công ty bia nước ngoài có chính sách bán hàng, marketing hiệu quả khiến Habeco lúng túng.

Sản phẩm của Habeco cũng kém đa dạng hơn so với đối thủ. Thị trường bia ở Việt Nam ngày càng phân mảnh với nhiều dòng sản phẩm như bia cao cấp, bia trung cấp và bình dân cùng với một số dòng bia khác. Đối với các doanh nghiệp sản xuất bia tham vọng mở rộng toàn quốc, việc có mặt ở từng dòng sản phẩm là yếu tố rất quan trọng. Tuy nhiên, Sabeco hiện bán 9 sản phẩm, bao gồm bia chai và bia lon thương hiệu Hà Nội và Trúc Bạch cũng như bia hơi thương hiệu Hà Nội. Trong khi đó, danh mục của Sabeco gồm 11 sản phẩm.

Các công ty phân tích đánh giá, Bia Hà Nội là thương hiệu mang tính truyền thống và không thu hút được đối tượng người tiêu dùng chính là người trẻ ở khu vực thành thị có thu nhập cao.

Bên cạnh đó chiến lược phân phối và marketing của Habeco cũng tỏ ra yếu thế hơn đối thủ. Dù sở hữu 16,2% thị phần toàn quốc tính theo sản lượng tiêu thụ nhưng vẫn chỉ được xem là thương hiệu bia địa phương khi lượng tiêu thụ và phân phối ngoài 25 tỉnh phía Bắc còn hạn chế.

Kết quả, Habeco cho thấy mình đang thua sút ngay chính trên sân nhà khi thị phần thực tế của Habeco đã mất dần, từ 20% trong năm 2015 xuống chỉ còn 16,2% vào cuối năm 2017.

Chứng khoán HSC dự báo, thị phần của Habeco có thể giảm tiếp xuống còn 15,3% trong năm 2018 do không có chiến lược cụ thể nào để chống lại sự xâm lấn của các hãng bia khác.

Hoạt động kinh doanh sa sút có một phần nguyên nhân đến từ việc ban quản trị của Habeco không còn nhiều động lực lèo lái doanh nghiệp. Habeco nằm trong danh sách thoái toàn bộ vốn Nhà nước, vì vậy, các kế hoạch phát triển thương hiệu Habeco đều được lùi lại, chờ đơn vị mới đến tiếp quản.

Bộ Công thương, đơn vị chủ quản của Habeco vẫn đang tìm kiếm đối tác chiến lược để thoái một phần hoặc toàn bộ 81,79% cổ phần Nhà nước tại doanh nghiệp này, vẫn đang nỗ lực tìm kiếm đối tác chiến lược, song kết quả không có nhiều tiến triển.

Carlsberg, cổ đông ngoại lớn nhất của Habeco, về lý thuyết, là nhà đầu tư tiềm năng nhất cho kế hoạch thoái vốn. Tính tới cuối năm 2016, tập đoàn Đan Mạch nắm giữ trên 17% cổ phần tại Habeco và không ngần ngại tỏ ý muốn nâng tỷ lệ sở hữu lên trên 61%. Có những thời điểm, giá cổ phiếu của Habeco liên tục tăng, có thời điểm lên tới trên 170.000 đồng/cp với kỳ vọng Carsberg sẽ mua cổ phần Habeco theo giá thị trường, tương tự như cách ThaiBev đã làm với Sabeco.

Mặc dù vậy, thời gian trôi qua, kỳ vọng về một thương vụ thoái vốn khủng cũng ngày một ít dần. Những tín hiệu từ phía Carlsberg cho thấy, doanh nghiệp này không sẵn sàng mua bằng mọi giá như cách mà ThaiBev đã làm.

Không đạt được thỏa thuận chung về mức giá bán, thương vụ thoái vốn Nhà nước tại Habeco đứng trương nguy cơ tiếp tục kéo dài. Trong trường hợp không thể có tiếng nói chung, Nhà nước có thể cân nhắc tìm kiếm đối tác chiến lược khác như trường hợp của ACV. Vấn đề lớn nhất của Habeco là thời gian càng kéo dài, rủi ro cạnh tranh càng lớn vì kết quả kinh doanh của Habeco đang có dấu hiệu đi xuống, dần bị các đối thủ khác như Sabeco, Heineiken bỏ lại đằng sau trong cuộc chiến giành lại thị phần.

Không loại trừ khả năng Carlsberg muốn "dìm giá" Habeco, chờ kết quả kinh doanh của doanh nghiệp này bết bát rồi thâu tóm với giá rẻ mạt. Mặc dù vậy, một cách khách quan, việc nhà đầu tư ngoại như Carlsberg cẩn trọng trong thương vụ với Habeco cũng là điều dễ hiểu. 

Trước đó, thị trường cũng đã chứng kiến nhiều thương vụ M&A với doanh nghiệp nội mà kết quả là nhà đầu tư ngoại ngậm trái đắng. Có thể kể tới như kế hoạch thâu tóm Công ty cồn rượu Hà Nội (Halico) – đơn vị sở hữu thương hiệu Vodka Hà Nội nổi tiếng của đại gia rượu ngoại Diageo.

Tưng được xem là “con gà đẻ trứng vàng” trong ngành đồ uống có cồn tại Việt Nam, Diageo định giá Halico tới 4.300 tỷ đồng và thâu tóm 45,5% cổ phần của Halico với mức giá 213.000 đồng/cp. Tuy nhiên, khi những hoạt động phi pháp từ công ty sân sau của Halico hé lộ, kết quả kinh doanh của đơn vị này từ lãi thành lỗ lớn.Kế hoạch thâu tóm của Diageo cũng bị rời lại cho tới tận bây giờ.vBáo cáo thường niên của Diageo năm 2015 cho hay, công ty này phải trích lập 41 triệu bảng Anh, tương đương khoảng 1.200 tỷ đồng cho khoản đầu tư vào Halico.

Theo ông Đỗ Thắng Hải, Thứ trưởng Bộ Công thương, vướng mắc lớn nhất hiện nay trong vụ việc thoái vốn Nhà nước tại Habeco là cam kết trong hợp đồng đã ký với Carlsberg. Việc đầu tiên khi thoái vốn là phải thực hiện cam kết giữa 2 doanh nghiệp này, tức ưu tiên Carlsberg mua cổ phần nhà nước.

Vì vậy, Bộ Công Thương đã lập ra một tổ công tác do một lãnh đạo của Bộ phụ trách với sự tham gia của nhiều đơn vị trong Bộ. Bên cạnh đó, Bộ Công thương cũng thường xuyên báo cáo vấn đề thoái vốn Nhà nước tại Habeco với Thủ tướng và Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ.

Với trường hợp Habeco, dù đã niêm yết trên sàn chứng khoán, song công ty cũng cho thấy hoạt động mình chưa hoàn toàn minh bạch khi thường chỉ cung cấp báo cáo công ty mẹ, mà hiếm khi nhắc tới hoạt động của 17 công ty con đứng sau.

Theo tài liệu đại hội cổ đông vừa công bố, Hội đồng Quản trị Habeco cho hay, sẽ phát triển sản phẩm Bia Hà Nội 355 ml dần thay thế chai 450 ml. Cho đến nay, đề án phát triển chai 355 ml đã được Hội đồng quản trị và Ban điều hành thông qua để triển khai thực hiện. Về công tác đầu tư, Habeco sẽ thực hiện dự án di dời nhà máy 183 Hoàng Hoa Thám, quy hoạch lại mặt bằng tại đây và nhà máy bia Hà Nội - Mê Linh; đầu tư dây chuyền, hệ thống quản trị doanh nghiệp...

Thu Hà (T/h)

Loading...
Thích và chia sẻ bài viết này :
Đóng góp bài vở cho tòa soạn vui lòng gửi vào email: toasoan@antt.vn
Đang phổ biến