Dòng sự kiện:
Hoàn thiện pháp luật về đầu tư xây dựng theo hình thức PPP
09/06/2018 20:01:14
Hoàn thiện cơ chế chính sách về đầu tư theo hình thức đối tác công tư (PPP) là việc làm cần thiết. Đây là vấn đề được toàn xã hội quan tâm.

Ngày 4/6 vừa qua, Bộ trưởng GTVT Nguyễn Văn Thể đã trả lời chất vấn của các đại biểu Quốc hội. Phần trả lời có sự tham gia của Phó thủ tướng Chính phủ Trịnh Đình Dũng. Nói về vấn đề chỉ định thầu trong các dự án hạ tầng,  Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng đã thay mặt Chính phủ trả lời chất vấn của Đại biểu Trương Trọng Nghĩa. 

Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng (Ảnh Quốc hội)

Theo đó, quan điểm của Chính phủ là phải thanh tra, kiểm tra, tất cả các dự án đầu tư xây dựng bằng hình thức chỉ định thầu để xem việc chỉ định thầu có đúng không; Quá trình lập, thẩm định, phê duyệt dự án có đảm bảo chính xác không? Quá trình đầu tư xây dựng, thanh, quyết toán có chính xác không. Nếu trong quá trình thanh, kiểm tra phát hiện vi phạm, sai phạm, phải xử lý nghiêm.

Về đầu tư bằng hình thức BOT, việc huy động nguồn lực đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng, đặc biệt là hạ tầng giao thông theo hình thức BOT là chủ trương đúng đắn của Đảng và Nhà nước nhằm huy động nguồn lực xã hội cho đầu tư phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội, đặc biệt là hệ thống kết cấu hạ tầng giao thông, do nhu cầu vốn đầu tư cho hạ tầng GTVT rất lớn, trong khi khả năng đáp ứng của nguồn vốn nhà nước còn rất hạn hẹp.

Trong những năm qua, cùng với nguồn vốn đầu tư của nhà nước, việc thu hút các nguồn vốn đầu tư xã hội vào lĩnh vực phát triển hạ tầng giao thông theo hình thức BOT đã đạt được những kết quả quan trọng, góp phần làm thay đổi diện mạo hạ tầng giao thông của đất nước.

Bên cạnh những dự án đầu tư theo hình thức BOT phát huy tốt hiệu quả, không ít dự án đã bộc lộ nhiều hạn chế về chất lượng công trình, mức phí, thời gian thu phí, vị trí đặt trạm thu phí… đã gây bức xúc trong dư luận. Nhiều nơi đã có sự phản ứng mạnh mẽ của người dân.

Trước tình hình trên, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã có nhiều chỉ đạo để lập lại trật tự kỷ cương trong đầu tư xây dựng hạ tầng giao thông bằng hình thức BOT như, yêu cầu Bộ GTVT rà soát lại tất cả các dự án BOT để xác định đúng tổng mức đầu tư, kiểm soát chất lượng công trình, từ đó xác định mức phí và thời gian thu phí hợp lý, đảm bảo hài hoà lợi ích của nhà nước, người dân và doanh nghiệp.

Nhiệm vụ phải tiếp tục tập trung trong thời gian tới là hoàn thiện hệ thống pháp luật về đầu tư xây dựng theo hình thức đối tác công tư (PPP) nói chung, hợp đồng BOT nói riêng, nhằm huy động các nguồn lực để đầu tư phát triển hạ tầng giao thông, đảm bảo công khai, minh bạch, khắc phục những “kẽ hở” pháp luật làm thất thoát, lãng phí vốn, tài sản nhà nước.

Tiếp tục rà soát các dự án BOT, xử lý, khắc phục những tồn tại như ĐBQH và cử tri đã nêu, xử lý nghiêm sai phạm theo đúng quy định của pháp luật.

Trên cơ sở Quy hoạch phát triển hạ tầng giao thông của từng giai đoạn, tiến hành xây dựng Kế hoạch đầu tư và cân đối nguồn lực cho phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng GTVT. Trong đó, xác định rõ các tuyến đường, các công trình đầu tư bằng hình thức BOT, công bố công khai để các nhà đầu tư và người dân biết để đăng ký, và giám sát trong quá trình thực hiện đầu tư xây dựng. Chỉ đầu tư BOT trên các tuyến mới, không đầu tư trên các tuyến độc đạo, đảm bảo người dân có sự lựa chọn trong việc sử dụng kết cấu hạ tầng giao thông.

Tăng cường công tác quản lý nhà nước về đầu tư xây dựng đối với các dự án BOT từ khâu quy hoạch, kế hoạch, lập, thẩm định phê duyệt dự án đầu tư, thiết kế kỹ thuật, tổng mức đầu tư, dự toán công trình, đến quá trình thi công, nghiệm thu, bàn giao, đưa công trình vào khai thác, vận hành, sử dụng đảm bảo giảm giá phí, thời gian thu phí…

Thực hiện lựa chọn nhà đầu tư bằng hình thức đấu thầu, đảm bảo tính công khai, minh bạch, cạnh tranh.

Có thể nghiên cứu giao một doanh nghiệp nhà nước có năng lực trong ngành GTVT để quản lý đầu tư, khai thác các công trình hạ tầng giao thông BOT (như mô hình công ty mua bán điện quốc gia hiện nay). Đây là kinh nghiệm của nhiều nước đang áp dụng.

Xử lý nghiêm mọi vi phạm trong quá trình đầu tư xây dựng các công trình BOT theo đúng quy định của pháp luật.

Về đầu tư bằng hình thức BT, để khắc phục tình trạng những tồn tại, yêu cầu cần tập trung thực hiện các giải pháp:

Trước hết, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu tất cả các Bộ, ngành, địa phương liên quan rà soát tất cả các dự án BT đang triển khai. Xem xét việc quản lý, thực hiện đầu tư các dự án BT trong việc tuân thủ các quy định của pháp luật (như xác định giá trị quyền sử dụng đất giao cho nhà đầu tư tại thời điểm giao đất, giá trị công trình BT). Nếu phát hiện sai phạm phải xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.

Hoàn thiện pháp luật liên quan đến đầu tư xây dựng, trong đó có các quy định về đầu tư bằng hình thức BT như sửa đổi Nghị định 15, Nghị định 30, xây dựng Nghị định về thanh toán bằng tài sản công cho nhà đầu tư BT (Bộ Tài chính đang xây dựng), xây dựng Luật PPP… theo hướng kiểm soát chặt chẽ quá trình đầu tư xây dựng, đảm bảo tính công khai, minh bạch trong lựa chọn nhà đầu tư (thông qua đấu thầu); đảm bảo xác định đúng giá trị tài sản, giá trị quyền sử dụng đất, chống thất thoát vốn và tài sản của nhà nước.

Có cơ chế khuyến khích các địa phương chủ động bố trí nguồn vốn để giải phóng mặt bằng, tạo quỹ đất sạch tại các dự án đô thị để đấu giá, tạo nguồn vốn đầu tư trực tiếp các công trình hạ tầng thay vì phải đầu tư theo hình thức BT.

Hoàn thiện cơ chế chính sách về đầu tư theo hình thức đối tác công tư (PPP) là việc làm cần thiết. Đây là vấn đề được toàn xã hội quan tâm; Quốc hội và Chính phủ đã chỉ đạo cần sớm hoàn thiện để khắc phục những hạn chế, bất cập, đồng thời tiếp tục đẩy mạnh thu hút đầu tư theo hình thức này.

Thu Hà (T/h)

Thích và chia sẻ bài viết này :
Đóng góp bài vở cho tòa soạn vui lòng gửi vào email: toasoan@antt.vn
Đang phổ biến