Dòng sự kiện:
Khi nào sẽ dùng phương án chuyển giao bắt buộc ngân hàng yếu kém?
11/10/2017 10:26:12
"Chuyển giao bắt buộc" là một khái niệm mới được Chính phủ đưa ra khi bàn về Dự thảo Luật tái cơ cấu tổ chức tín dụng (TCTD) và xử lý nợ xấu. Có không ít ý kiến về vấn đều này khi chưa được diễn giải cụ thể.

Phiên họp tháng 4, Chính phủ đã thống nhất tính cần thiết và cấp bách của việc ban hành khuôn khổ pháp lý mang tính chuyên ngành để cơ cấu lại các TCTD yếu kém và xử lý nợ xấu. Trong đó, Chính phủ thống nhất định hướng từ nay Nhà nước không áp dụng biện pháp mua bắt buộc 0 đồng nữa.

Nếu không am hiểu tường tận về các thuật ngữ tái cơ cấu hệ thống các tổ chức tín dụng (TCTD) mà Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đang sử dụng, có lẽ đa số người đọc đã có một phen ngơ ngác và nghĩ rằng NHNN sẽ chấm dứt biện pháp mua bắt buộc, đồng nghĩa với khả năng cho ngân hàng phá sản đã rất gần kề.

Ngân hàng Xây Dựng là một trong những ngân hàng bị mua lại với giá 0 đồng

Theo Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Các tổ chức tín dụng, khi tổ chức tín dụng rơi vào tình trạng kiểm soát đặc biệt bắt buộc phải thực hiện cơ cấu theo 1 trong 4 phương án là phục hồi; giải thể; chuyển giao bắt buộc; hoặc phá sản. Trong đó, phương án chuyển giao bắt buộc theo Dự thảo là việc chủ sở hữu, thành viên góp vốn, cổ đông của ngân hàng thương mại được kiểm soát đặc biệt phải chuyển giao toàn bộ cổ phần, phần vốn góp cho tổ chức tín dụng, nhà đầu tư khác nhận chuyển giao.

Chuyển giao bắt buộc” là khái niệm khá mới, có lẽ chỉ mới được nói nhiều trong cuộc họp Chính phủ kỳ tháng 4/2017. Dự thảo Luật Hỗ trợ tái cơ cấu các TCTD và xử lý nợ xấu (dự thảo luật) mà NHNN đang lấy ý kiến hoàn toàn không có khái niệm “chuyển giao bắt buộc”. Thay vào đó là khái niệm “mua bắt buộc” hay “mua 0 đồng”.

Dự thảo luật này giải thích: “Phương án mua bắt buộc” là phương án NHNN Việt Nam hoặc TCTD được chỉ định tham gia, góp vốn mua cổ phần bắt buộc của TCTD yếu kém. Nội dung mua bắt buộc bao gồm các nội dung tối thiểu sau đây: a) Chủ thể mua; b) Giá mua 0 đồng.

Theo đó, giá mua được quy định rõ là 0 đồng bởi một trong những điều kiện để áp dụng biện pháp mua bắt buộc là “Giá trị thực của vốn điều lệ nhỏ hơn 0 đồng”. Giá trị đang âm thì không thể mua với mức giá dương (dù chỉ là tượng trưng một đồng), cũng không thể mua với mức giá âm vì không thể hạch toán kế toán. Như vậy, dự thảo luật đã nêu rõ: Mua bắt buộc TCTD thực chất là mua với giá 0 đồng.

Vậy còn “chuyển giao bắt buộc” cần được hiểu như thế nào? Theo NHNN, phương án chuyển giao bắt buộc là phương án chủ sở hữu, thành viên góp vốn, cổ đông của TCTD được kiểm soát đặc biệt phải chuyển giao toàn bộ phần vốn góp, cổ phần cho TCTD được chỉ định hoặc NHNN. Đây là biện pháp áp dụng cho TCTD có thực trạng yếu kém nhất, điều kiện, quy trình, thẩm quyền cũng được quy định chặt chẽ nhất.

Trong phương án chuyển giao bắt buộc, quyền sở hữu của cổ đông sẽ được chuyển giao cho NHNN hoặc TCTD được chỉ định một cách bắt buộc, đơn vị nhận chuyển giao không phải trả chi phí gì. Như vậy, bản chất của chuyển giao bắt buộc cũng là mua bắt buộc 0 đồng. Sự khác nhau có lẽ chỉ ở chỗ mối quan hệ trong giao dịch “mua bắt buộc 0 đồng” là quan hệ mua bán, còn trong giao dịch “chuyển giao bắt buộc” là quan hệ mệnh lệnh hành chính.

Có những ngân hàng quá yếu kém, nếu tiếp tục để tồn tại sẽ ảnh hưởng tới sự an toàn của hệ thống ngân hàng, ảnh hưởng tới cả nền kinh tế nhưng không “chôn” (giải thể, phá sản) được cần phải sử dụng phương án chuyển giao bắt buộc. “Chuyển giao bắt buộc thực ra bắt buộc ngân hàng quá yếu kém, không thể phục hồi bán cho tổ chức khác với giá 0 đồng. Chuyển giao bắt buộc có phù hợp với Hiến pháp không cần phải giải trình rất rõ”, Phó chủ tịch Quốc hội  Phùng Quốc Hiển cho hay.

Thế nhưng, trên thực tế, một khi ngân hàng đã rơi vào tình trạng yếu kém mà chưa chốt được phương án xử lý thì càng để lâu tình trạng càng xấu đi. Vì nguồn thu của ngân hàng yếu kém không có nhiều trong khi chi phí vẫn phải trả cho người gửi tiền, cho nhân viên và cho các hoạt động khác. Không có phương án xử lý thì lỗ sẽ chồng lỗ. Tự cơ cấu không xong, giải thể thì không đủ tiền chi trả, phá sản thì chưa được phép, chỉ còn cách áp dụng biện pháp chuyển giao bắt buộc mà thôi. Đấy là cách cuối cùng để “chốt” phương án xử lý, chặn đà rơi của TCTD, sau đó mới tính đến chuyện phục hồi.

Thuỳ Dung (t/h)

 

Thích và chia sẻ bài viết này :
Đóng góp bài vở cho tòa soạn vui lòng gửi vào email: toasoan@antt.vn
Đang phổ biến