Dòng sự kiện:
Ngành ngân hàng rút ra được bài học gì từ 'chúa chổm' Vinachem?
10/10/2017 10:34:27
Vụ việc Vinachem bị thua lỗ nặng kéo theo hàng loạt ngân hàng cho vay cũng rơi vào cảnh “ngồi trên đống lửa”, vậy ngành ngân hàng sẽ rút ra được bài học gì?

Trong danh sách 12 dự án thua lỗ ngành Công thương có dự án Đạm Ninh Bình do Vinachem làm chủ đầu tư. Vinachem đã được vay 250 triệu đô la từ Ngân hàng Eximbank Trung Quốc. Số tiền vay này có nguồn gốc từ vốn vay tín dụng bên mua mà Chính phủ đi vay phía Trung Quốc về cho Vinachem vay lại toàn bộ để đầu tư dự án, không phải vốn vay ODA. Khoản vay 250 triệu đô la này có thời gian vay 15 năm, đã hoàn thành việc rút vốn năm 2012.

 
Ngoài vay nợ nước ngoài, dự án Đạm Ninh Bình cũng là “con nợ” của nhiều ngân hàng trong nước như Ngân hàng phát triển VDB, Vietcombank Ninh Bình, BIDV Tây Hồ, ngân hàng Vietinbank.

Vậy dưới góc nhìn của chuyên gia kinh tế, thì từ vụ việc Vinachem này ngành ngân hàng sẽ rút ra được bài học như thế nào?

Theo chuyên gia kinh tế Nguyễn Trí Hiếu, một doanh nghiệp có vốn nhà nước vay vốn tại nhiều ngân hàng có tình trạng tài chính yếu kém như thế chắc chắn sẽ ảnh hưởng đến cả hệ thống ngân hàng. Những ngân hàng lớn thường có những mối quan hệ với các tổng công ty có vốn nhà nước với một số lượng cho vay rất là lớn.

“Những tổng công ty có vốn nhà nước thua lỗ sẽ tạo ra những tác động rất tiêu cực những ngân hàng cho vay. Đây là điều không mới mẻ gì của ngành tài chính việt nam trong vòng 2 thập niên vừa qua.”

Nhiều tổng công ty đã có sự thua lỗ lớn, kéo theo những hệ lụy nhiều món nợ của các ngân hàng đó trở thành nợ xấu và cần sự ra tay cứu vớt của chính phủ. Việc cứu vớt sẽ không chỉ đối với tổng công ty đó mà còn cả các ngân hàng cho vay nữa, trường hợp cụ thể là Vinashin.

Vấn đề đặt ra từ vụ việc Vinachem là chúng ta rút ra được bài học gì, các ngân hàng đã quá tin tưởng vào các doanh nghiệp có nguồn vốn nhà nước và xem như đó là những “đứa con” của nhà nước khiến cho việc thẩm định rủi ro có nhiều thiếu xót.

Chuyên gia Hiếu cũng cho rằng, việc quá tin tưởng vào những “đứa con” của nhà nước nên các ngân hàng có tâm lý cho rằng các doanh nghiệp này khó xảy ra những viễn cảnh phá sản, hoặc mặc dù chưa có sự phá sản nhưng việc thua lỗ nặng cũng gây ra thiệt hại cho các ngân hàng.

Bài học cảnh báo ở đây cho các ngân hàng là cần thẩm định những doanh nghiệp có vốn nhà nước một cách sâu sát hơn về tình hình tài chính và khả năng hoàn trả.

“Chính phủ và các cơ quan chức năng khi thanh tra các doanh nghiệp có vốn nhà nước như Vinachem, phải công khai những thanh tra, kết quả kiểm toán như thế nào, báo cáo tài chính ra sao để mọi người thấy được rủi ro của những công ty này.” – chuyên gia Hiếu nhấn mạnh.

Nhiều ngân hàng đang "ngồi trên đống lửa" vì khoản nợ của Vinachem

Theo báo cáo, Ngân hàng Phát triển Việt Nam (VDB) hiện là chủ nợ lớn nhất của VDB với tổng giá trị cho vay lên đến 10.700 tỷ đồng. Ngoài ra, Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) cũng là chủ nợ với 5.441 tỷ đồng nợ vay.Trong đó, nợ quá hạn các khoản vay ngắn hạn của Đạm Ninh Bình tại VCB Ninh Bình và BIDV Tây Hồ tính đến ngày 28/7/2016 là 227,3 tỷ đồng và 1/9/2016 là 610,2 tỷ đồng.

Nhiều ngân hàng khác hiện cũng đang là chủ nợ của Vinachem nhưng số nợ không đáng kể, đều dưới 400 tỷ đồng. Riêng Ngân hàng TMCP Kỹ thương (Techcombank) năm 2012 đã tổ chức ký kết Hợp đồng tín dụng trị giá 600 tỷ đồng với Công ty Đạm Ninh Bình. Theo đó, Đạm Ninh Bình sẽ sử dụng gói tín dụng này bổ sung vốn lưu động thu mua nguyên liệu phục vụ sản xuất phân đạm. Nhưng, theo thông tin từ Techcombank, khoản tiền trên đã được giải ngân vào năm 2013 và tất toán xong năm 2014.

Được biết, các đơn vị thành viên của Vinachem như: Công ty Cao su Sao Vàng, Đạm Hà Bắc, DAP Hải Phòng, Công ty Hóa Chất Lâm Thao, Ban Quản lý dự án Ure Ninh Bình… cũng đã trở thành những "khách hàng thân thiết", sử dụng thường xuyên các giải pháp tài chính của Techcombank. Và như vậy, những khoản nợ từ các đơn vị thành viên này Techcombank đã thu hồi được bao nhiêu, tất nhiên là không thể một sớm một chiều.

Cùng với đó còn có các ngân hàng như: HSBC (320 tỷ), VIB (190 tỷ), Agribank (179 tỷ), Shinhan (167 tỷ), MB (158 tỷ), Standard Chartered (90 tỷ), Eximbank (81 tỷ), ACB (72 tỷ), Hong Leong (57 tỷ), HDBank (37 tỷ), LienVietPostBank (26 tỷ), ANZ (25 tỷ). Thấp nhất là OCB với 4 tỷ đồng. 

Hải Đăng

Thích và chia sẻ bài viết này :
Đóng góp bài vở cho tòa soạn vui lòng gửi vào email: toasoan@antt.vn
Đang phổ biến