Dòng sự kiện:
Dự án Núi Pháo bị phạt 500 triệu đồng
16/07/2017 15:30:14
Kết luận thanh tra mới nhất của Bộ Tài nguyên - Môi trường (TN-MT) cho thấy, Công ty TNHH khai thác chế biến khoáng sản Núi Pháo (Thái Nguyên) gồm khoáng sản, đất đai, tài nguyên nước đều có vi phạm.

Dự án khai thác mỏ đa kim Núi Pháo được xem là dự án về khoáng sản lớn tại Việt Nam do Công ty TNHH Khai thác Chế biến khoáng sản Núi Pháo (NUIPHAO MINING) thực hiện tại huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên. Theo các tài liệu địa chất thì mỏ Núi Pháo sẽ cung cấp 15% lượng cung vonfram, 20% bitmut và 7% florit toàn cầu. Vì vậy, với nguồn lực tài chính mạnh, công nghệ hiện đại, dự án Núi Pháo hứa hẹn sẽ trở thành hình mẫu lý tưởng trong ngành khai thác khoáng sản về bảo vệ môi trường, phát triển bền vững về kinh tế – xã hội của địa phương và cả nước.

Thế nhưng, ngay từ khi đi vào hoạt động đời sống của nhân dân trong khu vực đã bị đảo lộn hoàn toàn do ô nhiễm môi trường mà Công ty Núi Pháo gây ra. Vì nhà máy xây dựng liền kề với khu dân cư, nên những người dân ở đây từng ngày từng giờ phải sống chung với ô nhiễm: Ô nhiễm nguồn nước, ô nhiễm tiếng ồn, ô nhiễm không khí, ô nhiễm bụi… Nhiều hộ gia đình vì có người già và con trẻ, do không chịu đựng được ô nhiễm như: mùi hôi thối, mùi hóa chất, bụi bặm, tiếng ồn và nỗi lo về bệnh tật nên đã phải di chuyển đi chỗ khác sinh sống, một số khác thì vẫn phải bám trụ vì không biết đi đâu.

Hồ chứa bùn thải tại Dự án Núi Pháo sau gần 1 năm đưa vào sử dụng đã có hiện tượng quá tải.

Lộ rõ nhiều sai phạm

Theo giấy chứng nhận đầu tư của tỉnh Thái Nguyên, Công ty Núi Pháo được phép thực hiện dự án khai thác khoáng sản Núi Pháo trong thời hạn 30 năm (kể từ năm 2004) để khai thác, chế biến vonfram, fluorit, bismuth, đồng, vàng thuộc khu vực mỏ với tổng diện tích 921ha.

Dù nhà máy có công suất khai thác và chế biến theo thiết kế đến 3,5 triệu tấn quặng nguyên khai/năm, nhưng đến thời điểm thanh tra, Bộ TN-MT xác định Công ty Núi Pháo chưa hoàn thành giải phóng mặt bằng, chưa di dời số hộ dân sống trong vùng có nguy cơ ảnh hưởng môi trường.

Đoàn thanh tra xác định trong diện tích 19,72ha đã được UBND tỉnh Thái Nguyên thu hồi giao cho Công ty Núi Pháo, công ty chưa hoàn thành bồi thường, hỗ trợ tái định cư cho 11 hộ gia đình, cá nhân nằm trong khu vực có nguy cơ ảnh hưởng môi trường, trong đó có 7 hộ nằm trong hàng rào nhà máy, 4 hộ nằm ngoài hàng rào nhà máy.

Bộ Tài nguyên và Môi trường (TN-MT) kết luận việc còn để 11 hộ dân thuộc xóm 3, 4 xã Hà Thượng sống trong vùng có nguy cơ ảnh hưởng môi trường là chưa thực hiện đúng theo báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM).

Quá trình thanh tra còn làm rõ việc xử lý chất thải công nghiệp và quy trình thu gom, lưu giữ tại các hồ bên trong dự án của Công ty Núi Pháo có nhiều vi phạm.

Theo kết luận thanh tra, nước thải từ quá trình tuyển sunfua, bismuth có sử dụng hóa chất, xyanua trong quá trình tuyển, lưu lượng trung bình là 475 m3/h, được thu gom vào bồn thu nước thải tập trung tại khu vực tuyển bismuth và bơm về hồ thải đuôi quặng sulphure (hồ STC).

Tuy nhiên, hồ STC dù được thiết kế để tiếp nhận các loại chất thải rắn, lỏng có tính chất ô nhiễm cao, chất thải nguy hại, đặc biệt là đuôi quặng thải quá trình tuyển sunfua, bismuth... nhưng hồ chưa sử dụng vật liệu chống thấm theo quy định.

Khẩn trương khắc phục hậu quả

Kết luận thanh tra cũng chỉ rõ việc chống thấm đáy hồ dựa vào điều kiện địa chất tự nhiên là chưa đáp ứng yêu cầu theo tiêu chuẩn xây dựng. Kết cấu thành, đáy và cách ngăn chưa được thiết kế đáp ứng theo tiêu chuẩn xây dựng VN, chưa sử dụng vật liệu chống thấm...

Kết thúc thanh tra, Bộ TN-MT buộc Công ty Núi Pháo phải đình chỉ và khắc phục ngay hành vi vi phạm, phải xây lắp, vận hành công trình bảo vệ môi trường và lập hồ sơ thực hiện các công trình bảo vệ môi trường trình Bộ TN-MT kiểm tra, xác nhận hoàn thành.

Trong thời gian cải tạo, lắp đặt, xây dựng công trình bảo vệ môi trường để khắc phục hậu quả vi phạm, Bộ TN-MT yêu cầu công ty phải có kế hoạch, lộ trình giảm công suất hoạt động của nhà máy, đảm bảo các công trình hiện hữu đáp ứng được việc xử lý các chất thải phát sinh với công suất phù hợp và đáp ứng các yêu cầu về môi trường.

Công ty Núi Pháo cũng phải có biện pháp giảm ô nhiễm bụi, mùi, hơi hóa chất tại các khu vực sản xuất để hạn chế ảnh hưởng đến cộng đồng dân cư. Thực hiện quản lý chặt chẽ hóa chất từ khâu vận chuyển, lưu giữ và sử dụng phục vụ hoạt động sản xuất và các công trình xử lý chất thải. Có kế hoạch phòng ngừa, ứng phó với sự cố môi trường, đặc biệt là sự cố trong quá trình vận hành các công trình xử lý chất thải.

Trong quá trình hoạt động, Công ty Núi Pháo phải kiểm soát chặt chẽ các chất độc hại như arsen, xyanua, beri. Công ty cần nghiên cứu, đánh giá toàn diện và đầy đủ các tác động của beri đến môi trường xung quanh, nhất là đối với sức khỏe của người dân và công nhân thuộc khu vực dự án.

Yêu cầu Công ty Núi Pháo phải cải tạo nâng cấp và xây dựng các công trình xử lý chất thải theo đúng quy định về bảo vệ môi trường. Có lộ trình khắc phục và thực hiện ngay việc đánh giá, quan trắc, giám sát thường xuyên hoặc tự động liên tục đối với chất lượng nước ngầm ở xung quanh các hồ chứa, các khu dân cư (chú trọng khu vực xóm 6, xã Hà Thượng).

Công ty Núi Pháo phải tiến hành lót đáy hoặc có biện pháp chống thấm các hồ lắng quặng đuôi, đảm bảo yêu cầu kỹ thuật theo tiêu chuẩn bãi chôn lấp chất thải nguy hại.

Cơ quan thanh tra cũng yêu cầu Công ty Núi Pháo khẩn trương làm việc với UBND tỉnh Thái Nguyên và các cơ quan liên quan để có kế hoạch, lộ trình cụ thể về việc đền bù, hỗ trợ tái định cư, di dời dân ra khỏi nơi có nguy cơ ảnh hưởng của bụi phát tán từ trạm nghiền và mùi thuốc tuyển từ nhà máy chế biến khoáng sản Núi Pháo.

Trên cơ sở kết luận của Đoàn thanh tra, Bộ TN&MT và UBND tỉnh Thái Nguyên sẽ yêu cầu Công ty Núi Pháo thực hiện các biện pháp thích hợp nhằm phòng ngừa, giảm thiểu, xử lý, khắc phục các vấn đề môi trường do hoạt động khai thác, chế biến khoáng sản của công ty gây ra.

Trước đó, theo Báo cáo số 147/BC-UBND ngày 14/7/2016 của Chủ tịch UBND tỉnh Thái Nguyên đã chỉ ra rằng: Riêng năm 2015 Công ty Núi Pháo đã sử dụng tới 94.215 tấn hóa chất, trong khi đó theo kế hoạch khai thác được phê duyệt Công ty Núi Pháo chỉ được phép sử dụng 26.438 tấn hóa chất/năm. Điều đó có nghĩa doanh nghiệp khai khoáng này đã sử dụng hóa chất tăng gấp 300% cho phép.

Bên cạnh đó, số loại hóa chất được Công ty Núi Pháo sử dụng tăng hơn 13 loại so với báo cáo ĐTM đã được Bộ Tài nguyên& Môi trường phê duyệt năm 2008. Các hóa chất có khối lượng sử dụng vượt quy định là Nari Hydroxit vượt 10 laanfm đồng sunfat vượt 1,3 lần và chất tạo đông tụ trong tuyển nổi- Quebracho D2 vượt 1,6 lần…

Điều đáng nói là mặc dù có sự thay đổi tăng về sản lượng sản xuất tinh quặng, diện tích sử dụng đất và hóa chất so với nội dung được phép nhưng Công ty Núi Pháo không hề báo cáo và xin ý kiến của cơ quan chức năng có thẩm quyền.

Trong một diễn biến liên quan, Tập đoàn Masan, chủ đầu tư dự án này ngay sau đó đã có thông cáo báo chí trong đó nhấn mạnh rằng sẽ "sẵn sàng tiếp nhận các đánh giá khách quan của cơ quan chức năng để hoàn thiện tốt hơn nữa và chia sẻ những tiêu chuẩn quốc tế hàng đầu có thể áp dụng ở Việt Nam".

Mai An (t/h)

Thích và chia sẻ bài viết này :
Tin liên quan
Đóng góp bài vở cho tòa soạn vui lòng gửi vào email: toasoan@antt.vn
Đang phổ biến