Dòng sự kiện:
SCIC sẽ là cánh tay nối dài của 'siêu Ủy ban'
04/10/2018 13:00:33
Có 19 tập đoàn, tổng công ty được chuyển giao quyền đại diện chủ sở hữu vốn nhà nước về 'siêu Ủy ban'. Đây là mô hình chưa từng có với mong muốn tạo ra đột phá trong quản lý - kinh doanh vốn nhà nước hiệu quả hơn.

Vai trò quyết định trong nâng tầm quản trị vốn nhà nước

Mới đây, ngày 30/9, tại Hà Nội, Ủy ban Quản lý vốn Nhà nước tại doanh nghiệp đã chính thức được ra mắt.

Ủy ban là cơ quan thuộc Chính phủ, được Chính phủ giao thực hiện quyền, trách nhiệm của đại diện chủ sở hữu nhà nước đối với doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ và phần vốn nhà nước đầu tư tại Công ty cổ phần (CTCP), Công ty TNHH 2 thành viên trở lên theo quy định của pháp luật. Ủy ban có tên giao dịch quốc tế tiếng Anh viết tắt là CMSC.

Về cơ cấu tổ chức, Ủy ban có Chủ tịch và không quá 4 Phó Chủ tịch do Thủ tướng Chính phủ bổ nhiệm, miễn nhiệm, cách chức theo quy định của pháp luật. Ủy ban này gồm 9 đơn vị trực thuộc, trong đó có 4 đơn vị thực hiện chức năng tham mưu quản lý doanh nghiệp chia theo ngành, lĩnh vực như năng lượng, nông nghiệp, công nghiệp, công nghệ và hạ tầng...

Theo quy định tại nghị định, có 7 tập đoàn và 12 tổng công ty được Chính phủ giao cho ủy ban đại diện chủ sở hữu. Tổng hợp báo cáo tài chính thời điểm 31/12/2017, giá trị sổ sách vốn chủ sở hữu của 19 tập đoàn, tổng công ty này được chuyển giao quyền đại diện chủ sở hữu vốn nhà nước về ủy ban trên 1 triệu tỷ đồng, tổng giá trị tài sản hơn 2,3 triệu tỷ đồng.

Sự ra mắt của CMSC khẳng định việc nâng cao hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp nhà nước, từ đó nâng cao hiệu quả của nền kinh tế là yêu cầu cơ bản của Đảng, nhà nước ta đã đặt ra từ lâu. Chủ trương thành lập CMSC đã được ghi vào Nghị quyết của Đảng và đây là bước quan trọng để tách bạch chức năng quản lý nhà nước với kinh doanh của nhà nước.

Theo Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc, CMSC phải tạo ra sự khác biệt, sau 1 năm không chỉ là sơ kết, tổng kết mà phải xem Ủy ban có đóng góp gì cho nền kinh tế, giải quyết bao nhiêu công ăn việc làm… và quan trọng là tạo môi trường cạnh tranh, bình đẳng với các thành phần kinh tế.

Hai lãnh đạo đầu tiên của Ủy ban quản lý vốn nhà nước. (Ảnh: VietNamNet)

Phát huy thế mạnh của SCIC 

Tuy nhiên, có một số điểm dư luận băn khoăn về cách thức vận hành và phân chia trách nhiệm. Uỷ ban đại diện các doanh nghiệp chủ sở hữu, trong uỷ ban có đại diện chủ sở hữu của 19 tập đoàn lớn, trong đó có Tổng Công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn nhà nước (SCIC) là đại diện chủ sở hữu các DN chuyển giao từ các bộ ngành (ngoài các tập đoàn lớn thuộc Uỷ ban). Như vậy cách thức phân định trách nhiệm, vai trò đại diện chủ sở hữu phân địch thế nào để phát huy hiệu quả tối đa.

Bày tỏ quan điểm về vai trò của Uỷ ban Quản lý vốn nhà nước, chuyên gia Lưu Bích Hồ cho rằng, cần phải làm mới có cơ hội thành công như một số nước Singapore, Trung Quốc… đã làm tốt. Các bộ ngành cần tích cực hỗ trợ uỷ ban làm tốt, tránh tình trạng không phối hợp thống nhất kéo dài.

“Việc lập đơn vị thống nhất quản lý sẽ hợp lý hơn việc nhiều bộ trưởng làm tốt, không ngại, nếu ngồi đó sợ thì khó làm được. Giao quyền là quan trọng nhưng khi có quyền phải thực hiện cho tốt, tất nhiên, về kết quả vẫn cần chờ đợi sau khi chính thức vận hành”, ông Lưu Bích Hồ nói.

Lý giải cụ thể về vai trò của Uỷ ban và SCIC, ông Đặng Quyết Tiến, Cục trưởng Cục Tài chính Doanh nghiệp (Bộ Tài chính) cho biết thêm: Uỷ ban này quản lý 19 Tập đoàn lớn, trong đó gồm cả SCIC và 18 Tập đoàn còn lại như điện, than, dầu khí... SCIC có thể như một công cụ của Ủy ban trong quá trình đầu tư và kinh doanh vốn nhà nước. Nếu 18 Tập đoàn còn lại thiếu nguồn, SCIC có thể cấp nguồn vốn mồi ban đầu, việc này có lợi khi tránh sự đầu tư trùng lắp. SCIC ngoài việc đưa ra vốn mồi cũng sẽ chịu trách nhiệm quản trị dự án, chịu trách nhiệm trước Uỷ ban.

SCIC cũng là đơn vị giúp Uỷ ban, Chính phủ, tiếp nhận vốn NN từ các DN không thuộc 19 tập đoàn lớn của Nhà nước. SCIC với kinh nghiệm của mình có trách nhiệm thoái vốn, kinh doanh vốn Nhà nước đạt hiệu quả.

Ông Đặng Quyết Tiến đánh giá đây là DN có nguồn lực thuê chuyên gia tốt, chịu trách nhiệm cao. Hiện SCIC cũng đã có  quy trình thoái vốn đúng, minh bạch, hiệu quả hơn.

“SCIC cũng sẽ giúp Uỷ ban không phải lo thêm việc thoái DN nhỏ, mà chỉ tập trung quản lý 19 tập đoàn lớn, làm sao nguồn lực không chồng chéo”, ông Đặng Quyết Tiến nói.

Về triển khai nhiệm vụ sắp tới, ông Đặng Quyết Tiến đề xuất ý kiến Uỷ ban cần sớm phối hợp xây dựng được hệ thống cơ sở dữ liệu (CSDL) áp dụng công nghệ thông tin (CNTT) quản lý hiệu quả các doanh nghiệp mình quản lý. 

“Nắm bắt thông tin, công khai minh bạch để xử lý là quan trọng, vì nếu con người làm thì xử lý 'tình' du di, còn máy làm thì không thể sai, cứ đúng là chạy ra hết, như thế công bằng hơn”, ông Đặng Quyết Tiến góp ý.

Theo lãnh đạo Uỷ ban Quản lý vốn Nhà nước, hiện Ủy ban đang thử nghiệm hệ thống quản lý trực tuyến theo tiêu chuẩn của Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD). Hệ thống này kết nối với các DN trực thuộc để Ủy ban theo dõi liên tục 24/24 hoạt động của DN này với các diễn biến về vốn, về sản xuất, năng suất lao động, hàng vào hàng ra cũng như cả diễn biến về nhân sự, nộp thuế…

Hệ thống sử dụng phần mềm quản lý hoạt động của các DN trực thuộc Ủy ban với bộ chỉ số quản lý của 4 nhóm ngành hàng theo tiêu chuẩn của OECD. Ngoài bộ chỉ số chung cho từng nhóm, Uỷ ban cũng thiết lập bộ chỉ số riêng cho từng DN, có so sánh với số liệu sản xuất kinh doanh, mức độ an toàn vốn của các DN khác cùng ngành. 

Hệ thống còn áp dụng bộ chỉ số giám sát để phân tích, đánh giá sức khỏe của DN, đặc biệt là có hệ thống cảnh báo các rủi ro về tài chính, quản trị (khả năng trả nợ, khả năng thanh toán...) như: Các chỉ số về tài chính, kinh doanh, đầu tư, lao động, nhân sự, tiền lương, quản trị theo chuẩn mực OECD... Các chỉ số đều có ngưỡng cảnh báo, khi có biến động vượt các ngưỡng an toàn, phần mềm sẽ tự động cảnh báo để ủy ban chỉ đạo rà soát, báo cáo đầy đủ và kịp thời với Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và các cơ quan có thẩm quyền.

2 năm gần đây, SCIC nổi bật lên với vai trò “người thoái vốn” tại các doanh nghiệp với mục tiêu tối đa hóa giá trị hơn là một “nhà đầu tư”. Tổng kết lại, chủ trương thành lập một ủy ban về quản lý vốn Nhà nước tại các doanh nghiệp là cần thiết và hợp lý. Tuy nhiên, việc vận hành và hiệu quả mang lại như thế nào vẫn cần căn cứ trên phương thức triển khai thực tế. Kết quả cần phải chờ thời gian chứng minh.

  Khánh Linh (T/h)
Thích và chia sẻ bài viết này :
Đóng góp bài vở cho tòa soạn vui lòng gửi vào email: toasoan@antt.vn
Đang phổ biến