Dòng sự kiện:
Cho vay ngang hàng P2P: Lo ngại về rủi ro khi chưa có hành lang pháp lý bảo vệ
06/11/2018 18:00:55
Theo quy định hiện hành, chỉ các tổ chức tín dụng mới được phép huy động và cho vay vốn. Tuy nhiên, loại hình P2P vẫn nằm “ngoài vòng pháp luật”. NHNN cũng chưa cấp phép cho công ty nào hoạt động trong lĩnh vực này.

Thời gian gần đây, mô hình cho vay ngang hàng P2P (Peer to Peer Lending) - sử dụng công nghệ thông tin kết nối người có vốn và người cần vốn mà không cần qua ngân hàng đang nở rộ tại Việt Nam. 

Đây là mô hình kinh tế chia sẻ ra đời tại Anh năm 2005 và trở nên phổ biến tại Mỹ sau cuộc khủng hoảng kinh tế năm 2008 với các tên tuổi lớn như Lending Cub, Prosper... Trong 10 năm qua, mô hình này đã nhanh chóng lan ra toàn thế giới với gần 4.000 doanh nghiệp.

P2P là một hình thức cho vay trực tuyến mà người cho vay và người đi vay không cần gặp mặt vẫn có thể phê duyệt các khoản vay, tiền chuyển tới tài khoản. Người vay tiền và người có tiền kết nối thông qua ứng dụng trực tuyến trên di động hoặc máy tính. Các công ty P2P đã xuất hiện được 2 năm trở lại đây và các loại gói vay cũng khá đa dạng từ cho vay tín chấp, thế chấp đến mua trả góp.

Chẳng hạn như vay tín chấp theo lương; vay trả góp theo ngày; vay theo sổ hộ khẩu, hóa đơn điện nước, đăng ký xe máy, ôtô; vay cầm cố tài sản, vay cầm cố ôtô đang thế chấp ngân hàng; vay mua ôtô, nhà trả góp...

Tuy nhiên, cho đến thời điểm hiện tại chưa có một hành lang pháp lý cho hình thức P2P. Đa số các chuyên gia tài chính tỏ ra lo ngại về rủi ro mà hình thức này có thể mang tới cho cả người cho vay và người đi vay khi họ không được pháp luật bảo vệ.

Tại phiên họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 9/2018, khi được hỏi về hình thức cho vay online nở rộ, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã gián tiếp khẳng định, đây là hình thức tín dụng đen và không nằm trong phạm vi quản lý của NHNN.

Đại diện NHNN, Phó Thống đốc Nguyễn Thị Hồng cho biết trong quá trình tổ chức điều hành hoạt động của hệ thống ngân hàng, thời gian qua NHNN liên tục rà soát, chỉnh sửa và bổ sung những quy định về cho vay, trong đó có những văn bản quy định về cho vay tiêu dùng của các tổ chức tín dụng thực hiện theo Thông tư số 39, và có ban hành một văn bản riêng đối với tín dụng tiêu dùng của các công ty cho thuê tài chính, công ty tài chính.

Việc phát triển và mở rộng hoạt động tín dụng tiêu dùng của các công ty này sẽ giúp người dân tiếp cận được nguồn vốn từ các kênh chính thức, hạn chế và không phải tiếp cận tín dụng từ nguồn tín dụng đen.

Chính vì thế, NHNN cũng tăng cường mở rộng mạng lưới hoạt động của hệ thống ngân hàng, đặc biệt ở vùng sâu vùng xa, phát triển tài chính vi mô cũng như mở rộng mạng lưới của ngân hàng chính sách xã hội. Đây là kênh tín dụng đối với người dân nghèo, người thu nhập thấp và ở vùng sâu vùng xa.

Trong quy định của pháp luật, NHNN thực hiện chức năng quản lý nhà nước đối với hoạt động tín dụng cũng như hoạt động của các ngân hàng khác đối với các tổ chức tín dụng. Còn đối với tín dụng đen không thuộc trách nhiệm quản lý của NHNN mà liên quan đến mảng quản lý trật tự an toàn xã hội và vi phạm pháp luật.

Do đó, trong thời gian qua, NHNN đã phối hợp với các bộ, ngành liên quan rà soát, nắm bắt tình trạng của tín dụng đen và cũng đã có báo cáo Chính phủ, kiến nghị để Chính phủ chỉ đạo các bộ, ban, ngành có giải pháp quản lý chung đối với hoạt động tín dụng, tránh hiện tượng tín dụng đen tràn lan.

Ông Phạm Xuân Hòe, Phó Viện trưởng Viện chiến lược ngân hàng thì cho rằng, thực chất hoạt động vay online hay vay trực tuyến là cho vay ngang hàng (Peer to Peer – P2P). Hình thức P2P này đã xuất hiện tại Việt Nam từ lâu khi hai người cho nhau vay trực tiếp, nhưng bây giờ là 2 người kết nối với nhau qua một sàn ảo, số hóa hoạt động tài chính đó lên”, ông Hòe nói. 

 

Vị chuyên gia cũng khẳng định mức lãi suất của hoạt động vay trực tuyến là lãi suất phi kinh tế và trái với quy định của pháp luật. Đây chỉ là hình thức tài chính biến tướng và cho vay nặng lãi.

Theo ông Phạm Xuân Hòe, hiện tại mô hình P2P trực tuyến này vẫn chưa có hướng dẫn cụ thể và các công ty chỉ đang lách luật để làm dưới dạng trung gian thu phí. Còn câu chuyện cho vay là câu chuyện giao dịch dân sự giữa 2 bên vì vậy hành lang pháp lý chưa rõ có thể tạo ra kẽ hở cho các công ty lừa đảo.

Chuyên gia tài chính ngân hàng – TS Nguyễn Trí Hiếu cũng từng chia sẻ với báo giới, các công ty này không phải là tổ chức tín dụng để chịu sự quản lý của Ngân hàng Nhà nước (NHNN), nhưng bản chất hình thức hoạt động của các công ty này có nơi là huy động và cho vay, có nơi là môi giới về tiền tệ thì lại chịu sự quản lý của NHNN. Tuy nhiên kiểu vay này rất rủi ro với người đi vay.

“Các doanh nghiệp làm trung gian kết nối chỉ cần đăng ký kinh doanh theo Luật Doanh nghiệp, không giữ tiền, không tham gia quá trình giải ngân thì không vi phạm quy định về lĩnh vực cho vay tài chính. Hoạt động này mang lại lợi ích khi tạo kết nối cho hai bên có nhu cầu gặp nhau. Tuy nhiên, rủi ro cho người vay rất lớn vì hình thức này không chịu sự quản lý của nhà nước, NĐT có thể cho vay ở bất cứ điều kiện, lãi suất nào nếu chẳng may gặp phải tín dụng đen trá hình” – ông Hiếu phân tích.

Hoàng Dung (T/h)

 

 

 

 

Thích và chia sẻ bài viết này :
Đóng góp bài vở cho tòa soạn vui lòng gửi vào email: toasoan@antt.vn
Đang phổ biến