Dòng sự kiện:
Vẫn còn nhiều thách thức 'đón cửa' ngành ngân hàng
13/09/2017 17:37:38
Năm 2017 đã qua được nửa chặng đường, ngoài những thành công đã được "gặt hái", vẫn còn không ít những thách thức nhất định đối với ngành ngân hàng.

Trồng cây ngọt...

Một điểm nhấn đối với nền kinh tế trong năm nay, đó là việc Ngân hàng Nhà nước điều chỉnh giảm 0,25%/năm các mức lãi suất điều hành. Qua đó, hỗ trợ các tổ chức tín dụng giảm chi phí tiếp cận vốn vay từ Ngân hàng Nhà nước khi có nhu cầu.Đây được coi là một dấu hiệu tích cực hỗ trợ cho doanh nghiệp và góp phần đạt được mục tiêu tăng trưởng của nền kinh tế nói chung mà Chính phủ đã đề ra. 

Bên cạnh đó, sau 5 năm triển khai đề án tái cơ cấu (giai đoạn 1 từ 2011 - 2015), số TCTD yếu kém đã được thanh lọc đáng kể, toàn hệ thống đã giảm được 22 TCTD với các thương vụ M&A như Đệ Nhất, Tín Nghĩa, Nhà Hà Nội, Phương Tây, Đại Á và NHNN đã mua lại 3 NHTMCP (VNCB, OceanBank và GPBank). Hiện, hệ thống NH Việt Nam có 1 NHTM nhà nước (Agribank), 28 NHTMCP, 8 NH 100% vốn nước ngoài, 4 NH liên doanh, 1 NH chính sách và 1 NH HTX.

Năm nay là năm thứ 2 của giai đoạn II (2016 - 2020) trong quá trình tái cấu trúc hệ thống NH với mục tiêu: Cắt giảm tỷ lệ nợ xấu một cách bền vững; Kéo lãi suất cho vay xuống mức trung bình của các nước đang phát triển là khoảng 5%; Quản trị NH theo thông lệ quốc tế, niêm yết, đảm bảo 70% số NHTM thực hiện đầy đủ tiêu chuẩn Basel II vào năm 2020. Cả 4 mục tiêu đề ra trong quá trình tái cơ cấu đều đang còn dang dở. Đây là lúc phải xử lý những vấn đề khó khăn và phức tạp nhất như vốn, sở hữu chéo, nợ xấu. 

Từ đầu năm 2016 đến hết 30/11/2016, VAMC đã thực hiện mua 839 khoản nợ, với tổng dư nợ gốc là 23.283 tỷ đồng, giá mua nợ là 22.483 tỷ đồng. Tỷ lệ nợ xấu giảm do hệ thống đã tập trung tất cả nguồn lực như bán tài sản đảm bảo để thu hồi nợ, trích lập dự phòng rủi ro.

Nếm vị đắng

Kết quả kiểm toán của Kiểm toán Nhà nước (KTNN) cho thấy, kết thúc giai đoạn 1: Agribank có tỷ lệ nợ xấu lên đến 10,7% tổng dư nợ, tương đương 73.472 tỷ đồng. Cho dù tỷ lệ nợ xấu hơn 10% bao gồm cả nợ đã bán cho Công ty Quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt Nam (VAMC) nhưng tóm lại tất cả khoản nợ xấu đó vẫn là của Agribank và NH này phải lo xử lý trong những năm tới. KTNN cũng chỉ ra, việc xử lý nợ xấu chưa hiệu quả, còn một số TCTD bị kiểm soát đặc biệt như NHTMCP Đông Á, hoặc tình hình tài chính rất yếu kém tại 3 NH được NHNN mua lại 0 đồng (CBBank, GPBank, OceanBank).

Một số ngân hàng đã công bố BCTC bán niên 2017, (ví dụ như Vietcombank, Vietinbank, BIDV, ACB, MBB, Eximbank, VIB, VPBank, Techcombank, NCB, SHB và Sacombank) cho thấy, tổng nợ xấu ở mức hơn 65,5 nghìn tỷ đồng, tăng 10,7% so với đầu năm.

Về giá trị tuyệt đối, tất cả 12 ngân hàng khảo sát đều có số nợ xấu gia tăng. Tuy vậy, nhờ đẩy mạnh tín dụng trong 6 tháng đầu năm nên chỉ có 5/12 ngân hàng có tỷ lệ nợ xấu tăng so với đầu năm, bao gồm Vietinbank, ACB, VIB, Techcombank và NCB.

Trong khi đó, tổng nợ nhóm 5, tức nợ có khả năng mất vốn cũng tăng 5,8%, lên gần 31,9 nghìn tỷ đồng, chiếm 51,5% nợ xấu. 9/12 ngân hàng có tỷ lệ nhóm nợ này gia tăng bao gồm Vietcombank, BIDV, MB, SHB, VPBank, VIB, Techcombank và NCB.

Cụ thể, Ngân hàng có tỷ lệ nợ xấu tăng mạnh nhất trong kỳ này chính là NCB. Cụ thể, tại ngày 30/6, NCB đang có hơn 608 tỷ đồng nợ xấu, tăng tới hơn 60% so với đầu năm. Trong đó, nợ có khả năng mất vốn tăng tới 51,7%, lên 309 tỷ đồng, chiếm 51% tổng nợ xấu trong khi nợ nghi ngờ tăng gấp 5,4 lần, lên hơn 121 tỷ đồng. Tỷ lệ nợ xấu của ngân hàng đến cuối quý II/2017 là 2,21% trên tổng dư nợ, so với mức 1,48% hồi đầu năm.

Techcombank cũng là một trong những ngân hàng có nợ xấu tăng khá mạnh với mức tăng từ hơn 2,2 nghìn tỷ lên 2,7 nghìn tỷ, tương đương mức tăng 20,9%. Nợ có khả năng mất vốn cũng tăng lên 1,5 nghìn tỷ đồng, tương đương tăng hơn 11% so với đầu năm và chiếm 56,3% tổng nợ xấu. Tỷ lệ nợ xấu của ngân hàng hiện ở mức 2,06%, so với mức 1,58% hồi đầu năm.

Tương tự, con số nợ xấu của ngân hàng ACB đến hết quý II/2017 là hơn 2 nghìn tỷ đồng, tăng tới 41,2% so với đầu năm. Tỷ lệ nợ xấu ở mức 1,1%, trên tổng dư nợ tăng khá mạnh so với mức 0,87% hồi đầu năm.

Theo số liệu, BIDV hiện đang là nhà băng có số nợ xấu lớn nhất, với gần 15,4 nghìn tỷ đồng, tăng 6,6% so với đầu năm. Trong đó, nợ có khả năng mất vốn ở mức gần 7 nghìn tỷ đồng, tăng nhẹ 1,2% trong khi nợ nghi ngờ tăng tới 74,9%, lên 1,8 nghìn tỷ đồng. Tuy vậy, nhờ đẩy mạnh hoạt động tín dụng (tăng 11,56%) nên tỷ lệ nợ xấu lùi về mức 1,9%, từ mức 1,99% hồi đầu năm. 

Bên cạnh đó, nhiều NHTM tồn đọng các khoản cho vay, công nợ khó thu hồi do lãnh đạo NH cố ý làm trái, việc xử lý hết sức khó khăn và tỷ lệ thu hồi rất thấp, như ACB, Sacombank, CBank, GPBank, OceanBank. Một số TCTD trong thời gian tái cơ cấu chưa trích lập đầy đủ dự phòng rủi ro tín dụng: Agribank. Bên cạnh đó, việc tăng vốn điều lệ để nâng cao năng lực tài chính của TCTD còn khó khăn và không hoàn thành mục tiêu theo Đề án, tình trạng sở hữu chéo vẫn còn và khó kiểm soát.

“Chúng ta đã có quy định về việc một cổ đông không thể sở hữu quá 5% vốn điều lệ của NH và NH cũng không được sở hữu, góp vốn cổ phần tại quá 2 TCTD khác, song tình trạng sở hữu chéo vẫn chưa được làm rõ. Nguyên nhân chính của tình trạng này là do thông tin của các cổ đông không thật sự chính xác và nó còn liên quan tới nhiều mối quan hệ nhạy cảm. Vì vậy, giải quyết vấn đề này cũng như đụng vào tổ kiến lửa” - chuyên gia Nguyễn Trí Hiếu bình luận và cho rằng, nợ xấu và nợ tiềm ẩn nợ xấu toàn ngành lên tới 600.000 tỷ đồng, tương đương 10,8% tổng dư nợ tín dụng (thống kê của NHNN), chưa kể mục tiêu giảm lãi suất xuống còn khoảng 5% và nâng cao hiệu quả thị trường trái phiếu vẫn là khó khăn của NHNN thời điểm này.

Mai An (th)

Thích và chia sẻ bài viết này :
Đóng góp bài vở cho tòa soạn vui lòng gửi vào email: toasoan@antt.vn
Đang phổ biến